Tin tức

Khi công nghệ nhận diện khuôn mặt, dấu vân tay và khóa truy cập số ngày càng phổ biến, mật khẩu – phương thức bảo mật lâu đời nhất trên Internet – đang đứng trước nguy cơ bị thay thế.

Theo số liệu thống kê, trong 7 tháng đầu năm 2025, toàn lực lượng chức năng tỉnh Thái Nguyên đã phát hiện và xử lý 99 vụ việc vi phạm có liên quan đến hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng hóa có vi phạm về nhãn mác và sở hữu trí tuệ.

Tổng số tiền xử phạt và trị giá hàng hóa vi phạm ước tính trên 1,7 tỷ đồng, trong đó số tiền xử phạt hành chính hơn 975 triệu đồng, trị giá hàng hóa vi phạm bị tịch thu, tiêu hủy hoặc buộc tiêu thụ theo đúng quy định là trên 798 triệu đồng.

Không chỉ len lỏi trong các chợ truyền thống, hàng giả nay đã tìm thấy “mảnh đất màu mỡ” trên không gian mạng để bùng phát. Lợi dụng sự phát triển của công nghệ số, các đối tượng kinh doanh hàng giả ngày càng tinh vi hơn khi tận dụng mạng xã hội, các sàn thương mại điện tử để tiếp cận người tiêu dùng một cách khéo léo và khó lường.

Cán bộ Đội Quản lý thị trường số 5 kiểm tra cửa hàng kinh doanh sữa/Ảnh DMS

Nhiều gian hàng online được đầu tư kỹ lưỡng từ video quảng cáo sắc nét, hình ảnh long lanh, đến những dòng đánh giá “ảo” đầy tính thuyết phục, đi kèm chính sách đổi trả hấp dẫn như hàng thật. Các sản phẩm bị làm giả thường là những mặt hàng có giá trị cao, khó phân biệt bằng mắt thường và đòi hỏi kiến thức chuyên môn như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, quần áo hàng hiệu, linh kiện điện tử, dược phẩm… Chỉ cần thay đổi tem nhãn, bao bì hoặc giả mạo danh nghĩa đại lý chính hãng, những đối tượng này đã có thể dễ dàng đánh lừa người tiêu dùng thiếu cảnh giác.

Nhận thức được việc người tiêu dùng là đối tượng chịu nhiều thiệt hại nhiều nhất từ hàng giả, Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên đã đẩy mạnh triển khai đồng bộ nhiều hình thức tuyên truyền, tập trung vào các mặt hàng dễ bị làm giả, có giá trị cao, khó phân biệt bằng mắt thường hoặc người tiêu dùng không có kiến thức chuyên môn để kiểm tra như mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, quần áo thương hiệu, linh kiện điện tử, thuốc,… Theo đó, từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tổ chức 7 hội nghị tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, thu hút 953 lượt người tham dự.

Nội dung tuyên truyền, tập trung vào các vấn đề nổi bật như: Phổ biến các quy định pháp luật trong sản xuất, kinh doanh; Phân biệt hàng giả, hàng nhái, hàng kém chất lượng, quy định pháp luật trong thương mại điện tử, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng… nhằm nâng cao nhận thức về hàng giả, hàng kém chất lượng, khuyến khích người dân chung tay phát hiện, tẩy chay và đẩy lùi vấn nạn này.

Cùng với đó, Chi cục QLTT tỉnh Thái Nguyên đã tăng cường các kênh tiếp nhận phản ánh của người dân qua đường dây nóng của Chi cục Quản lý thị trường; trang Thông tin điện tử của Chi cục, ứng dụng C-Thái Nguyên, tiếp nhận phản ánh trực tiếp tại trụ sở các Đội Quản lý thị trường trực thuộc nhằm chủ động tiếp nhận các thông tin phản ánh kịp thời xử lý các hành vi vi phạm…

Chiều 6/8, trao đổi với phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam, một cán bộ Công an tỉnh Bắc Ninh cho hay, cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh đã khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam 3 đối tượng trong đường dây sản xuất, buôn bán sách giáo khoa giả quy mô lớn, hoạt động liên tỉnh.

Các đối tượng bị khởi tố về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả gồm: Ngô Thị Phương Lan (sinh năm 1976, trú Thanh Xuân, Hà Nội, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Công nghệ in miền Bắc) là đối tượng chủ mưu, tổ chức in ấn số lượng lớn sách giáo khoa giả; Nguyễn Thị Tuyến (sinh năm 1989, chủ nhà sách Hằng Thắng) và Tạ Ngọc Long (sinh năm 1998, chủ nhà sách Phú Thịnh) đều trú tại phường Bắc Giang, tỉnh Bắc Giang là những người buôn bán sách giáo khoa giả.

Qua công tác nắm tình hình, việc in ấn, buôn bán sách giả còn tồn tại trên địa bàn, nhất là vào dịp trước thềm năm học mới, Phòng An ninh chính trị nội bộ (Công an tỉnh Bắc Ninh) đã phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ triển khai đồng bộ các biện pháp đấu tranh, xử lý vi phạm.

Công an tỉnh Bắc Ninh kiểm tra tang vật là sách giáo khoa giả. Ảnh: Công an tỉnh Bắc Ninh

Qua điều tra, xác định các đối tượng không chỉ giới hạn ở tỉnh Bắc Ninh mà còn mở rộng sang địa bàn thành phố Hà Nội.

Từ ngày 29/7 – 3/8, lực lượng chức năng khám xét khẩn cấp 8 địa điểm, triệu tập làm việc 12 đối tượng liên quan tại Bắc Ninh và Hà Nội.

Kết quả điều tra ban đầu xác định: Ngô Thị Phương Lan, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Đầu tư Công nghệ in miền Bắc là đối tượng chủ mưu, tổ chức in ấn lượng lớn sách giáo khoa giả. Số sách này được phân phối cho Nguyễn Thị Tuyến (sinh năm 1989, chủ nhà sách Hằng Thắng) và Tạ Ngọc Long (sinh năm 1998, chủ nhà sách Phú Thịnh) đều trú tại phường Bắc Giang (tỉnh Bắc Ninh).

Các đối tượng có thủ đoạn tinh vi, hoạt động có tổ chức, núp bóng doanh nghiệp hợp pháp. Khu vực sản xuất được bố trí ở nơi hẻo lánh, ít người qua lại, giao thông hạn chế. Việc phân phối được thực hiện qua mạng xã hội, các kênh không chính thống với giá rẻ hơn từ 20 – 30% so với sách thật.

Qua khám xét xưởng in, kho chứa, các cửa hàng sách, lực lượng chức năng phát hiện và thu giữ 2.300 thùng carton chứa hơn 185.000 bản sách giáo khoa tiếng Anh giả, trị giá hơn 8 tỷ đồng (theo giá bìa).

Ngoài ra, công an còn thu giữ 27 bản kẽm dùng để in sách giả, 1 máy in màu, 2 ô tô tải và nhiều vật liệu, thiết bị phục vụ sản xuất, vận chuyển sách giả. Tổng giá trị tang vật bị niêm phong phục vụ điều tra ước tính khoảng 15 tỷ đồng.

Hiện vụ án tiếp tục được điều tra làm rõ.

Làm thủ tục trực tuyến thuận tiện cho người dân, đỡ mất thời gian đi lại nhưng không ít ý kiến lo bị lộ thông tin cá nhân nếu không được bảo mật.

Theo Công ty An ninh mạng Viettel, số vụ tấn công mạng nhằm vào người dùng Việt Nam tiếp tục tăng – Ảnh: V.T.

Hiện nay khi làm thủ tục trự tuyến hay trực tiếp, người dân có thể dễ dàng đăng ký, cung cấp các tài liệu theo yêu cầu qua các ứng dụng của pháp nhân và cả qua Zalo của nhân viên thụ lý hồ sơ.

Chẳng hạn, để được lắp đặt đồng hồ nước, người đăng ký online có thể gửi ảnh bản chính giấy chủ quyền nhà đất hay giấy tờ khác vào website của công ty cấp nước.

Hay khi đi công chứng di chúc mà không mang theo bản sao căn cước công dân của những người nhận di sản, người lập di chúc có thể gửi bản chụp các căn cước đó vào Zalo của thư ký nghiệp vụ…

Thu thập thông tin cá nhân phải được sự đồng ý của khách hàng

Tuy công nhận sự tiện lợi của làm thủ tục trực tuyến, nhiều người lại lo lắng bị lộ, lọt thông tin cá nhân, nhất là trong bối cảnh tràn lan cuộc gọi/tin nhắn rác, lừa đảo…

Nghị định 13/2023 về bảo vệ dữ liệu cá nhân có đề ra nhiều biện pháp để bảo vệ, bảo mật dữ liệu cá nhân.

Theo đó, dữ liệu cá nhân là thông tin dưới dạng ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự trên môi trường điện tử gắn liền với một con người cụ thể hoặc giúp xác định một con người cụ thể.

Việc thu thập, xử lý dữ liệu cá nhân chỉ được các cơ quan chức năng thực hiện trong phạm vi, mục đích cần xử lý đã thông báo với khách hàng và đã nhận được sự đồng ý của khách hàng. Dữ liệu cá nhân chỉ được lưu trữ trong khoảng thời gian phù hợp với mục đích xử lý dữ liệu và có các biện pháp quản lý, biện pháp kỹ thuật để bảo vệ, bảo mật.

Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 (có hiệu lực từ 1-1-2026) quy định: Dữ liệu cá nhân cơ bản là dữ liệu cá nhân phản ánh các yếu tố nhân thân, lai lịch phổ biến, thường xuyên sử dụng trong các giao dịch, quan hệ xã hội, thuộc danh mục do Chính phủ ban hành.

Dữ liệu cá nhân nhạy cảm là dữ liệu cá nhân gắn liền với quyền riêng tư của cá nhân, khi bị xâm phạm sẽ gây ảnh hưởng trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân, thuộc danh mục do Chính phủ ban hành.

Nghiêm cấm dùng dữ liệu cá nhân cho hành vi trái pháp luật

Việc sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác để thực hiện hành vi trái pháp luật; chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân… bị luật nghiêm cấm.

Luật này còn quy định chủ thể dữ liệu cá nhân có quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền hoặc cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến xử lý dữ liệu cá nhân thực hiện các biện pháp, giải pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình.

Đồng thời, chủ thể dữ liệu cá nhân có quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện, yêu cầu bồi thường thiệt hại…

Hiện dự thảo nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng (trong đó có những nội dung liên quan đến việc bảo vệ dữ liệu cá nhân) đang được xem xét ban hành.

Với những quy định cần thiết, chặt chẽ nêu trên, nguy cơ bị xâm phạm quyền riêng tư trong việc mọi người thực hiện nghĩa vụ cung cấp đầy đủ, chính xác dữ liệu cá nhân theo quy định của pháp luật, theo hợp đồng khó xảy ra.

Ngoài ra, việc luôn tự bảo vệ dữ liệu cá nhân của mình cũng giúp nhiều người tránh được những rủi ro không mong muốn.

Trong thời đại số, mật khẩu chính là ‘chìa khóa’ bảo vệ cuộc sống trực tuyến. Nhưng đặt mật khẩu thế nào để không bị đoán ra? Dưới đây là những nguyên tắc quan trọng giúp bạn tự tạo ‘mật khẩu an toàn nhất thế giới’.

Đặt mật khẩu sao cho an toàn mà dễ nhớ luôn là vấn đề gây nhức đầu.

Trong thời đại số hóa, nơi mọi giao dịch, liên lạc và thông tin cá nhân đều gắn liền với các tài khoản trực tuyến, mật khẩu trở thành lớp “khóa” đầu tiên để bảo vệ bạn khỏi các nguy cơ tấn công mạng.

Thế nhưng nhiều người vẫn đang dùng mật khẩu như “123456” hoặc “matkhau123” mà không lường trước hậu quả. Vậy làm thế nào để tạo ra một mật khẩu thực sự an toàn, khó đoán nhưng vẫn dễ nhớ?

Thế nào là mật khẩu “không thể đoán”?

Theo báo cáo từ Verizon (Mỹ), hơn 80% các vụ vi phạm dữ liệu đều có liên quan đến mật khẩu yếu hoặc bị lộ. Một mật khẩu dễ đoán như “123456” hay “admin” có thể bị hack chỉ trong vài giây bằng công cụ dò tự động (brute-force).

Một mật khẩu mạnh sẽ ngăn chặn hiệu quả các cuộc tấn công này, bảo vệ thông tin cá nhân, tài chính, tài khoản ngân hàng và cả sự riêng tư của bạn.

Một mật khẩu được coi là “không thể đoán” khi hội đủ nhiều tiêu chí quan trọng về độ dài, độ phức tạp và tính duy nhất.

Trước hết, mật khẩu nên dài từ 12 ký tự trở lên, bởi mỗi ký tự bổ sung sẽ khiến thời gian giải mã tăng lên theo cấp số nhân. Mật khẩu mạnh cần kết hợp đa dạng các loại ký tự, bao gồm chữ hoa, chữ thường, chữ số và các ký tự đặc biệt như !, @, #…

Đồng thời cần tránh sử dụng thông tin cá nhân dễ đoán như tên, ngày sinh, số điện thoại hay địa chỉ. Các mẫu phổ biến như “123456”, “qwerty” hay “iloveyou” cũng là những lựa chọn kém an toàn, thường bị hacker thử đầu tiên.

Ngoài ra, người dùng không nên tái sử dụng mật khẩu cũ hoặc dùng một mật khẩu chung cho nhiều tài khoản, vì chỉ cần một tài khoản bị lộ, toàn bộ hệ thống dữ liệu có thể bị đe dọa.

Công thức tạo mật khẩu dễ nhớ nhưng vẫn ‘siêu mạnh’

Có nhiều cách sáng tạo giúp bạn tạo ra mật khẩu cực mạnh mà vẫn dễ ghi nhớ, tránh việc phải ghi chép hoặc tái sử dụng mật khẩu cũ. Một trong những phương pháp hiệu quả là sử dụng cụm từ viết tắt (mnemonic phrase).

Bạn có thể chọn một câu nói yêu thích, viết tắt từng chữ cái trong câu đó rồi kết hợp thêm số và ký tự đặc biệt. Ví dụ, câu “Tôi bắt đầu học guitar từ năm 2020” có thể chuyển thành mật khẩu TbdhGtrtn@2020.

Một cách khác là “ghép không tưởng”, tức là kết hợp hai từ không liên quan, như “CáHeo” và “BánhMì”, sau đó thêm số và ký tự đặc biệt để tạo thành mật khẩu như CaHeo!23@BanhMi.

Cuối cùng, bạn có thể dùng passphrase dài gồm nhiều từ không có liên kết logic nhưng dễ nhớ, ví dụ như TraiCay!NuocBien&LaBanMai. Những cách này giúp mật khẩu vừa có độ bảo mật cao, vừa gần gũi với trí nhớ của bạn.

Hay một vài công thức khác thú vị hơn theo Tuổi Trẻ Online tìm hiểu như “Tên nền tảng + tên viết tắt + 123”. Ví dụ như bạn tên Nguyễn Văn A thì sẽ là TiktokNVA123, GmailNVA123. Ưu điểm sẽ dễ nhớ, khó brack nhưng ngược lại mỗi nền tảng sẽ có 1 mật khẩu riêng.

Thậm chí có một điều đơn giản hơn mà ít ai làm đó là xen kẽ giữa chữ in thường và chữ in hoa trong bảng chữ cái.

Mật khẩu càng phức tạp sẽ có độ bảo mật càng cao.

Đừng tin vào… trí nhớ bạn!

Nhiều người có thói quen tin vào trí nhớ của mình và cho rằng có thể ghi nhớ hết tất cả các mật khẩu, từ đó tạo ra những mật khẩu ngắn, dễ đoán và kém an toàn. Tuy nhiên, đây là một sai lầm phổ biến dễ dẫn đến rủi ro bảo mật.

Giải pháp hiệu quả là sử dụng các trình quản lý mật khẩu như LastPass, 1Password hoặc Bitwarden, những công cụ giúp lưu trữ, mã hóa và tự động điền mật khẩu một cách an toàn, tiện lợi.

Bên cạnh đó, bạn nên kích hoạt xác thực hai bước (2FA), một lớp bảo mật bổ sung giúp bảo vệ tài khoản ngay cả khi mật khẩu bị lộ, bằng cách yêu cầu mã xác minh gửi về điện thoại hoặc email cá nhân.

Những sai lầm phổ biến cần tránh

Trong quá trình sử dụng mật khẩu, nhiều người vô tình mắc phải những sai lầm phổ biến khiến tài khoản trở nên dễ bị tấn công. Một trong những lỗi nghiêm trọng là lưu mật khẩu trong ghi chú điện thoại hoặc file Word mà không có bất kỳ hình thức mã hóa nào, điều này khiến kẻ xấu dễ dàng truy cập nếu thiết bị bị mất hoặc bị hack.

Ngoài ra, việc sử dụng cùng một mật khẩu cho nhiều tài khoản cũng là hành động cực kỳ rủi ro vì chỉ cần một tài khoản bị lộ, tất cả các tài khoản còn lại đều bị đe dọa.

Một số người còn gửi mật khẩu cho người thân hoặc đồng nghiệp qua email, Zalo, Facebook Messenger mà không nhận ra các nền tảng này dễ bị chặn bắt thông tin.

Cuối cùng, không thay mật khẩu định kỳ, đặc biệt sau khi có cảnh báo rò rỉ dữ liệu, là một hành vi chủ quan có thể khiến bạn trả giá đắt.